Doe een ander een lol!

Mensen zijn geprogrammeerd om onderscheid te maken tussen ‘hetzelfde’ en ‘anders’. Biologisch bezien vinden we alles wat ‘anders’ is verdacht, en reden tot alertheid. We staan – even overdreven doorgetrokken – automatisch in de discriminatiestand. Voorbeeld: mensen die van een andere cultuur zijn hebben doorgaans andere voedingsgewoonten. Door andere voedingsgewoonten ruik je anders en ruikt je huis ook anders. Ons brein vindt dat gek, en wijst het dus eerst als potentieel gevaarlijk af. Als moderne westerse mens moet je dus letterlijk verder kijken dan je sociale neus lang is, anders word je gefopt door je brein.

Mensen houden in de basis dus van hetzelfde. Als we nieuwe mensen ontmoeten vinden we ze vaak sneller leuk als ze gelijkenissen met onszelf vertonen: ‘Oh, echt? Ik ben óók dol op punniken! Hoe lang doe jij het al?’ Daarom is het van groot belang als kleine ‘pup’ om zoveel mogelijk hetzelfde te zijn als de mensen om je heen. Niet voor niets willen jongetjes ineens een stropdas om en in papa’s schoenen lopen. Dat is een manier om hetzelfde te zijn, om te spiegelen

En dus zetten we al onze capaciteiten in om te matchen, in te voegen in het grote systeem. Zowel op praktisch gebied als qua kleding, wat je eet, hoe laat je gaat slapen, maar ook op emotioneel gebied. Dus kinderen kopiëren van hun ouders hoe je omgaat met verdriet, met boosheid, met opdringerige buren, met een boze baas (lees: hoe ga je om met autoriteit) en nog veel meer. Simpelweg om praktisch en emotioneel hetzelfde te zijn als de meest nabije mensen.

Tot zover klinkt het best makkelijk toch? We zijn een please-machine en in dat pleasen kopiëren we graag, zowel van buiten als van binnen.

Maar er zit zoals gezegd een enorme paradox in dat sociale brein van ons. Want naast ‘hetzelfde’ zijn, is er ook een biologische impuls om onderscheidend, uniek en anders te zijn. Die impuls komt pas later in je leven op gang, namelijk rond de leeftijd dat je normaal gesproken stamleider zou kunnen worden. Dan wordt het een moment om spreekwoordelijk op te gaan staan en je eigen stempel op de wereld te drukken.

En dan komt de vraag: wat is jouw stempel? Wat is jouw signatuur? Wat is jouw missie, waar word je blij van en wat doet jouw hartje sneller kloppen? Want onze overtuiging is dat als je die dingen doet, je vanzelf in flow raakt. En nee, dan is het leven niet een of ander paradijselijke plaats op aard maar ga je wel een stuk makkelijker om met de hutsen en butsen die nu eenmaal langskomen.

Klinkt logisch? Hoe is het met jouw please-machine gesteld? Wij zijn benieuwd!