Die brok en tranen, waar komen ze vandaan? Over leven en overleven.

Tot vanmorgen dan, dit artikel, die ene regel, laat me weer voelen. En ja, ik kan niet anders dan mezelf en ‘hoe wij werken’ als mensen maar weer eens onder de loep te nemen. Het bloed kruipt nou eenmaal waar het niet gaan kan. Ik doe ook een reconstructie, maar dan een andere soort.

Ik weet dat we dikke biochemische en psychologische overlevingsmachines zijn. Alles in ons is daarop gericht. Wat een flexibiliteit is er in ons mensen in barre tijden. Ook als je denkt dat je het niet redt, redden de meeste mensen het. We kunnen denken dat we het niet aankunnen, maar op een of andere manier leven we toch gewoon door. Nou ‘gewoon’, niet altijd hoor, soms ‘overleven’ we gewoon en veel van ons soort wordt van crisissen sterker.

Mijn moeder bijvoorbeeld, bang voor echt alles in haar leven en met name voor ziekte en dood, was ooit een van de meest afhankelijke vrouwen op aard. Zelfs boodschappen deed ze niet zelf. Mijn vader de meest verantwoordelijke man op aard deed alles voor haar. Een mooi setje! We dachten dat alles helemaal mis zou gaan als zij een keer alleen kwam te staan. Maar niets bleek minder waar, ze werd na de dood van mijn vader sterker dan ooit. Zo sterk zelfs dat ze 10 jaar later haar eigen dood door algehele ziekte en versleten zijn, bewust en fier tegemoet ging.
De avond voor haar sterven proostte ze met ons nippend aan wat water, want meer ging er niet meer in. Wij riepen “op het leven” en zij riep luidkeels lachend erachteraan “en de dood !!!”. Wie had dat ooit gedacht.

Maar wanneer is het dan leven en wanneer is het overleven? Nou lees je hier misschien een oordeel in, dat leven beter is dan overleven. Je hebt gelijk, ik schaam me om het te zeggen want ik behoor natuurlijk vanuit mijn professie open te staan voor alles en iedereen, maar heb daar stiekem toch oordeel over. Ik vond dat mijn moeder veel overleefde en ondanks het mooie verhaal van net, had ik haar zoveel meer leven gegund. Maar ja, overleven hebben we ook nodig, anders gaan we dood. En ik doe zelf ook vaak genoeg aan overleven kan ik je vertellen. Dus dat oordeel gaat natuurlijk over mezelf Kan ik het nou nog steeds niet? Echt leven? En daar dan geen oordeel over hebben en voelen dat het me raakt, is juist meer leven dan overleven. Volg je me nog?

Ok daar komt ie dan, hoe zit het nou? Er is natuurlijk geen duidelijke scheidslijn maar grofweg zou ik zeggen vanuit mijn hechting, ontwikkelingstrauma, systemische en NLP achtergrond: ‘overleven’ is verdoven op welke manier dan ook van je diepere gevoelens en emoties die er ook zijn en ‘leven’ is die diepere gevoelens en emoties er kunnen laten zijn. Voluit leven is kunnen ‘aannemen’ dat er ook dood en misaire is. In mooi engels en technische termen, gevoelens en emoties kunnen containen, zonder dat je ze wegstopt of ze je volledig overspoelen en voor eens en altijd meeslepen.

Bij mijn lieve moeder was het een overleef-pendel. Van ‘alles wegdrukken en doen alsof er niets aan de hand was’ naar ‘alles overweldigend verdriet en boosheid die de hele nacht doorging’. Dit laatste meestal na het nuttigen van de nodige alcohol als een soort van emotie-hulpbron. Als 11-jarig meisje heb ik hier te veel van gezien en te vaak een hele nacht naast haar gezeten. En daarmee zijn tranen voelen voor mij nog altijd heel spannend. Diep van binnen zijn er krachten die roepen wat als ik net zo word als zij? En dan is mijn ‘oude’ overlevingsneiging om die tranen en verdriet, niet eens de kans te geven en zo snel als mogelijk weg te stoppen en te doen alsof er niets aan de hand is. Geen bewuste beslissing maar oude gewoontes die als een blauwdruk verankerd zijn in mijn lichaam, brein en geest, om als kind letterlijk te overleven.

Dus als ik dan nu, 54 jaar, een brok voel en tranen over mijn wang voel lopen bij het lezen van een artikel, word ik me ook bewust hoe mooi het is dat mijn overlevingsbarricades nog weer verder zijn afgebroken. Want dat is wat mogelijk is, misschien nooit helemaal weg, wel steeds verder slijtend. Ik lees en ik rouw. Niet eens heel precies wetend waarom, om de wereld, om oudjes in verpleeghuizen, om mezelf? Dat doet er niet toe, ik laat het gevoel en de tranen komen. En dan? Dan komt er ruimte en kan het letterlijk weer stromen in mijn body en mind. Dan wil ik schrijven, delen, voel ik liefde en lach ik. Ben ik dankbaar dat mijn moeder hierdoor weer even bij me is waar ik nog steeds zielsveel van hou. Voel ik dat ik sterk ben, niet overlevend vanuit ‘oude kracht’ maar levend vanuit heel mens zijn, met kwetsbaarheid, besef van sterfelijkheid van mij en anderen, dan voelt het als echt leven. Nú en met alles erop en eraan.

Veel gevoelde leef momentjes gewenst deze Pasen. Op jouw eigen manier.

Liefs Renée